Những "chứng nhân" thời gian trên độ cao nghìn mét
Nằm ở độ cao từ 800m đến 2.000m so với mực nước biển, nơi quanh năm mây mù bao phủ và khí hậu mát mẻ, những cây chè Shan Tuyết ở đây không chỉ là cây trồng, mà là di sản. Có những gốc chè có tuổi đời huyền thoại - đã tồn tại 200, 300 năm. Thậm chí, ngay cả những bậc cao niên nhất trong bản cũng chỉ biết rằng khi họ sinh ra, cây chè đã sừng sững ở đó rồi. Khác với những đồi chè thấp ở vùng trung du, chè Shan Tuyết nơi đây có vóc dáng kỳ vĩ, thân to, đường kính rộng, có cây cao đến vài mét. Có những gốc cổ thụ vươn mình mạnh mẽ, thân to đến mức hai, ba người ôm không xuể. Thân cây có vẻ đẹp mộc mạc mang màu trắng ngả mốc đặc trưng, các cành uốn lượn, đan xen nhau tạo nên một hình thế tự nhiên vô cùng ngoạn mục, như những bức tranh thủy mặc giữa đại ngàn.
Sợi dây gắn kết giữa kinh tế và văn hóa truyền thống
Với người dân các vùng Cao Bành, Nà Thác hay Khuổi My, chè Shan Tuyết là "mạch máu" kinh tế và là nét văn hóa truyền thống cha truyền con nối. Tiếp nối dòng chảy của gia đình, người dân nơi đây vẫn ngày ngày miệt mài thu hái những búp chè ngậm sương, chế biến theo phương thức thủ công để giữ trọn hương vị tinh túy của đất trời. Việc gìn giữ những gốc chè cổ thụ chính là gìn giữ linh hồn của bản làng.
Hướng tới danh hiệu "Cây Di sản" – Mở ra vận hội mới.
Định hướng phát triển kinh tế trong thời gian tới, phường Hà Giang 1 sẽ triển khai kế hoạch khảo sát, lập hồ sơ đề nghị Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận Cây Di sản cho những quần thể chè đạt tiêu chí. Việc công nhận danh hiệu Cây Di sản không chỉ giúp bảo tồn nguồn gen quý, nâng cao ý thức bảo vệ cây cổ thụ của cộng đồng; từ đó nâng tầm thương hiệu, khẳng định giá trị và chất lượng của trà Shan Tuyết tại phường Hà Giang 1 trên thị trường. Đồng thời, đánh thức tiềm năng, cơ hội phát triển du lịch bền vững, tạo điểm nhấn thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm văn hóa trà, từ đó tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho đồng bào nơi đây.
Những cây chè Shan Tuyết cổ thụ dưới chân dải Tây Côn Lĩnh của phường Hà Giang 1 đang đứng trước cơ hội mới. Khi những giá trị di sản được tôn vinh, "hương chè" sẽ bay xa hơn, không chỉ mang lại ấm no cho người dân mà còn trở thành niềm tự hào của vùng đất Hà Giang, Tuyên Quang.
Tác Giả Nguyễn Sim - Quỹ Đạo
