Trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng trở nên phổ biến tại các cơ quan, đơn vị, vùng, miền và trong đời sống xã hội, nhất là giới trẻ. Càng dần nhiều người lớn tuổi cũng lựa chọn phương thức thanh toán thông qua tài khoản ngân hàng bằng thiết bị di động như điện thoại thông minh, máy tính bảng thay thế thanh toán bằng tiền mặt bởi sự tiện lợi và an toàn. Điều này giúp người cao tuổi cập nhật công nghệ thông tin và không bị lạc hậu. Toàn bộ dữ liệu của người tham gia BHXH được đồng bộ vào hệ thống VneID giúp thuận tiện khi giao dịch và nhận các chế độ. Điều này hoàn toàn phù hợp với xu thế chung vì chuyển đổi số là không thể chậm chễ và đảo ngược.
Triển khai thực hiện chi trả lương hưu, trợ cấp và các chế độ BHXH qua tài khoản cá nhân nhằm phục vụ tốt hơn quyền lợi của người tham gia và thụ hưởng chính sách BHXH. Đây là bước tiến trong cải cách thủ tục hành chính theo tinh thần chỉ đạo của Chính phủ về đẩy mạnh chi trả chế độ cho người hưởng BHXH qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, giúp mang lại những lợi ích thiết thực và nâng cao sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp, góp phần thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội trên địa bàn.
Trước hết, việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH không dùng tiền mặt là chủ trương đúng đắn của Chính phủ, giúpngười hưởng tiết kiệm thời gian và công sức đi lại khi không phải tập trung nhận tiền và ký danh sách chi trả tại các điểm chi trả như trước đây. Theo đó, mỗi tháng người nhận hưởng trợ cấp được chuyển tiền lương, trợ cấp trực tiếp vào tài khoản, cần thanh toán thì chỉ cần thao tác trên thiết bị di động như điện thoại thông minh, máy tính bảng thông qua đăng ký cài đặt ứng dụng E-banking của ngân hàng, nếu cần rút tiền chỉ cần mang thẻ ra trụ ATM là rút được mà không phải chờ đợi. Với hình thức này, người thụ hưởng có thể giao dịch thanh toán hoặc rút tiền mọi lúc, mọi nơi. Đối với rút tiền nếu người thụ hưởng vì lý do nào đó không đi rút được có thể nhờ người thân giúp.
Chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH không dùng tiền mặt giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước, minh bạch hóa các hoạt động thanh toán và thu nhập cá nhân, góp phần vào công tác phòng, chống tham nhũng và tội phạm kinh tế trên địa bàn. Thúc đẩy thanh toán điện tử, giảm sử dụng tiền mặt trong các giao dịch thanh toán trong khu vực dịch vụ hành chính công, giữa doanh nghiệp, cá nhân và các cơ quan quản lý nhà nước. Đảm bảo an ninh, an toàn và hiệu quả hoạt động của các hệ thống thanh quyết toán, các dịch vụ, phương tiện thanh toán; thực hiện hiệu quả cơ chế bảo vệ người tiêu dùng. Đối với người lao động hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe, BHXH một lần, trợ cấp thất nghiệp,… phương thức chi trả không dùng tiền mặt còn góp phần hạn chế tình trạng đơn vị sử dụng lao động chiếm dụng, chậm chi trả tiền chế độ cho người lao động. Do đó, bảo đảm người tham gia được nhận chế độ đầy đủ, nhanhchóng, chính xác, kịp thời, an toàn, đúng thời gian quy định. Với cơ quan chi trả, việc tổ chức thực hiện phương thức này bảo đảm mục tiêu an toàn tiền mặt trong quá trình vận chuyển và lưu trữ, giảm bớt áp lực, thời gian trong tổ chức chi trả và các bước trung gian qua chủ sử dụng lao động.
Thực hiện chi trả lương hưu, trợ cấp và các chế độ BHXH qua tài khoản cá nhân giúp người thụ hưởng khắc phục việc nhầm lẫn, sai sót, kiểm soát chi tiêu được tốt hơn. Ngoài ra, nếu người dân đăng ký thanh toán các khoản chi phí định kỳ như tiền điện, nước, internet… qua tài khoản thì hàng tháng khi lương hưu, trợ cấp được chuyển vào tài khoản thì sẽ được tự động trừ thanh toán mà không phải mất thời gian vất vả đi lại nộp tại các điểm giao dịch hoặc quầy thanh toán của các cơ sở dịch vụ.
Tại địa bàn thành phố Hà Giang số người được hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hiện nay là 6.059 người. Trong đó thực hiện chi trả qua tài khoản cá nhân là 2.840 người, chiếm tỷ lệ 46,87%. Cụ thể: Phường Nguyễn Trãi là 556/1.389 người, đạt 40%; phường Trần Phú là 640/1.385 người, đạt 46,2%; phường Minh Khai là 732/1.736 người, đạt 42,2%; phường Quang Trung là 382/640 người, đạt 59,68%; phường Ngọc Hà là 310/545 người, đạt 56,88%; xã Phương Độ là 27/54 người, đạt 50%; xã Phương Thiện là 112/191 người, đạt 58,6%; xã Ngọc Đường là 83/125 người, đạt 66,4%.
Về cơ bản, nhân dân thành phố Hà Giang đang đồng thuận việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản nhưng vẫn có những người dân còn e ngại, nhất là đối với người già trên 75 tuổi, đặc biệt là những người dân ở vùng cao, vùng xa trung tâm của 3 xã Phương Thiện, Phương Độ, Ngọc Đường, một phần do hạn chế về tiện ích ngân hàng, phần vì ở xa các trụ ATM rút tiền. Một số trường hợp cao tuổi có thói quen giữ tiền mặt, sử dụng các ứng dụng giao dịch thấy khó và phức tạp; còn băn khoăn mở tài khoản thì hàng tháng phải chịu trừ các phí duy trì như: Phí quản lý tài khoản, phí dịch vụ, mỗi lần giao dịch cũng phải chịu phí thông báo; người thụ hưởng lo sợ nhận lương qua tài khoản bị lừa đảo,… Vì vậy họ muốn nhận tiền mặt cho an toàn.
Mặc dù công tác triển khai việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH theo phương thức không dùng tiền mặt ít nhiều còn gặp trở ngại nhưng chính quyền thành phố Hà Giang đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn tích cực tuyên truyền, phổ biến và hướng dẫn người dân từng bước tháo gỡ khó khăn để người dân hiểu rõ lợi ích của việc chi trả qua tài khoản, đồng thuận chủ trương lớn của nhà nước tự nguyện tham gia. Khi dữ liệu của BHXH trùng khớp với dữ liệu của Bộ Công an trên nền tảng VneID thì việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH qua tài khoản ngân hàng và thông tin về tài khoản nhận lương hưu của từng người thụ hưởng cũng sẽ được cập nhật và đồng bộ vào hệ thống VneID. Điều này sẽ góp phần thực hiện hiệu quả Đề án 06 phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022 - 2025, tầm nhìn đến năm 2030./.
